Tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai, đang tăng tốc chuẩn bị cho lễ khởi công vào ngày 19/12 tới.
Đây là tuyến đường sắt có quy mô đầu tư lớn nhất miền Bắc từ trước đến nay, với tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới 203.000 tỷ đồng, hứa hẹn tạo cú hích mạnh mẽ cho kết nối liên vùng, liên quốc gia.
Các ga mới mang màu sắc vùng cao
Tại buổi làm việc giữa UBND tỉnh Lào Cai và Bộ Xây dựng, đơn vị tư vấn đã công bố các phương án thiết kế đáng chú ý cho hai nhà ga chủ chốt trên tuyến: ga Yên Bái và ga Lào Cai.
Ga Yên Bái được bố trí bên bờ Nam sông Hồng, cách trung tâm TP Yên Bái khoảng 2km, mang ý tưởng kiến trúc “Sông Hồng – Ruộng bậc thang”, lấy cảm hứng từ cảnh quan Mù Cang Chải và không gian nhà sàn truyền thống.
Đối với ga Lào Cai, hai phong cách thiết kế được đưa ra: “Sơn thủy cộng sinh” với mái mô phỏng dáng núi bằng kết cấu gỗ và lựa chọn thứ hai mang phong cách “Công nghệ và Tương lai”, sử dụng thiết kế khí động học hiện đại. Tỉnh yêu cầu nghiên cứu kỹ hơn để đảm bảo nhà ga vừa hiện đại, vừa giữ được bản sắc vùng Tây Bắc.
Giải phóng mặt bằng – Cuộc chạy đua đến hạn 30/11
Để kịp thời khởi công, Lào Cai đang dốc toàn lực cho công tác giải phóng mặt bằng. Đoạn tuyến dài 143,29km, đi qua 12 xã, phường, tổng kinh phí bồi thường – tái định cư lên tới 8.200 tỷ đồng.
Dự án cần tới 37 khu tái định cư (6 khu sẵn có, 30 khu xây mới), đồng thời phải di dời 104 dự án đang hoạt động tại Khu công nghiệp Đông Phố Mới và hai cụm công nghiệp khác để thi công ga Lào Cai mới.
Một số nhà ga đã bàn giao mặt bằng như Hải Dương Nam (14/11), Lương Tài (21/11). Các ga còn lại, trong đó có ga Lào Cai – một vị trí then chốt, phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 30/11.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh đây là dự án đầu tiên được triển khai theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia đến 2030, tầm nhìn 2050. Tuyến đường sẽ kết nối trực tiếp với Trung Quốc qua cửa khẩu Lào Cai, mở rộng hành lang vận tải quốc tế và nâng năng lực logistics khu vực miền Bắc.
Ông yêu cầu các đơn vị tiếp tục hoàn thiện phương án kiến trúc, đảm bảo sự hài hòa giữa hiện đại và cảnh quan tự nhiên; đồng thời thực hiện nghiêm quản lý vốn, tránh thất thoát, lãng phí trong quá trình triển khai.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Thế Phước cho biết tỉnh sẽ tổ chức phân luồng giao thông khoa học, ưu tiên phát triển xe buýt, taxi nhằm giảm ùn tắc và tạo sự thông thoáng cho khu vực ga. Những vướng mắc của người dân và doanh nghiệp sẽ được giải quyết trực tiếp, đảm bảo hài hòa lợi ích nhưng không chậm trễ tiến độ.
Công tác san ủi, chuẩn bị mặt bằng tổ chức lễ khởi công đã bắt đầu từ ngày 27/11 và dự kiến hoàn thành trước 12/12.
Theo quy hoạch, toàn tuyến đường sắt dài 390km, đi qua Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, tích hợp 5 nhà ga chính và 4 trạm kỹ thuật. Khi hoàn thành, đây sẽ là tuyến vận tải xương sống mới, vừa phục vụ vận chuyển hàng hóa, vừa nâng cao năng lực di chuyển đường sắt tốc độ cao phía Bắc.
Dự án không chỉ định hình trục giao thông chiến lược quốc gia mà còn tạo động lực lớn cho phát triển công nghiệp, du lịch, logistics và thương mại biên giới của tỉnh Lào Cai trong nhiều thập kỷ tới.